Cảm nhẹ có nên chơi thể thao (cầu lông, pickleball)?

Chiều nay đã hẹn kèo cầu lông, slot pickleball tối mai cũng đã đặt, vậy mà sáng ra mũi bắt đầu sụt sịt, cổ họng hơi rát. Câu hỏi quen thuộc lại đến: cảm nhẹ thì có nên chơi thể thao không? Câu trả lời ngắn gọn là: có thể, nhưng tuỳ triệu chứng. Có những trường hợp vận động nhẹ không sao, thậm chí giúp bạn thấy dễ chịu hơn; nhưng cũng có những trường hợp cố ra sân sẽ khiến bệnh nặng thêm, thậm chí nguy hiểm cho tim mạch. Bài viết này giúp bạn phân biệt hai trường hợp đó.

Bị cảm có nên chơi thể thao? Quy tắc “trên cổ – dưới cổ”

Nhiều bác sĩ thể thao dùng một quy tắc đơn giản gọi là neck check (kiểm tra theo vùng cổ) để quyết định có nên tập luyện khi bị cảm:

• Triệu chứng chỉ ở phía trên cổ như sổ mũi, nghẹt mũi, hắt hơi, rát họng nhẹ: thường vẫn có thể vận động, nhưng giảm cường độ và thời gian.
• Triệu chứng ở phía dưới cổ như ho có đờm, tức ngực, khó thở, đau nhức toàn thân, buồn nôn, tiêu chảy: nên nghỉ ngơi, không ra sân.
• Sốt, dù chỉ 37,8–38°C: nghỉ hẳn, bất kể triệu chứng ở đâu.

Quy tắc này không thay cho lời khuyên của bác sĩ, nhưng là cách nhanh và dễ nhớ để tự đánh giá trước khi xách vợt ra khỏi nhà.

Vì sao không nên chơi thể thao khi đang sốt?

Khi sốt, cơ thể đang dồn sức chống lại virus. Nhịp tim và thân nhiệt vốn đã cao, nếu thêm những pha bật nhảy đập cầu hay di chuyển liên tục thì tim phải làm việc nặng hơn nhiều, cơ thể mất nước nhanh hơn và dễ choáng, chuột rút. Nguy hiểm hơn, vận động gắng sức khi đang nhiễm virus có liên quan đến viêm cơ tim, một biến chứng hiếm gặp nhưng có thể đe doạ tính mạng, kể cả ở người trẻ khoẻ.

Ngoài ra, sốt và đau nhức cơ khiến phản xạ chậm, sức bền giảm, nên nguy cơ lật cổ chân, căng cơ hay chấn thương gối cũng tăng lên. Một buổi chơi không đáng để đánh đổi vài tuần nghỉ vì chấn thương.

Cầu lông và pickleball: mức độ gắng sức khác nhau

Bị cảm có nên chơi cầu lông?

Cầu lông là môn có cường độ cao: những pha cầu nhanh, đổi hướng liên tục, bật nhảy đập cầu và nhịp tim có thể lên rất cao chỉ sau vài ván. Nhiều sân trong nhà lại bật điều hoà hoặc quạt lớn, không khí khô và lạnh dễ làm nghẹt mũi, rát họng nặng thêm. Nếu đang cảm nhẹ mà vẫn muốn ra sân, hãy chọn đánh đôi thay vì đánh đơn, đánh ít ván hơn và tránh những trận “căng” với đối thủ mạnh hơn mình.

Bị cảm có nên chơi pickleball?

Pickleball nhìn chung nhẹ nhàng hơn: sân nhỏ, bóng chậm hơn, ít bật nhảy. Đây là lựa chọn dễ chịu hơn khi cơ thể chưa thật khoẻ. Tuy vậy, trận đấu vẫn có những pha đổi hướng nhanh ở khu vực sát lưới (kitchen), và nếu chơi ngoài trời giữa trưa nắng thì nguy cơ mất nước cao hơn. Hãy chơi ở nhịp độ thoải mái và nghỉ giữa các game.

Nếu vẫn ra sân khi cảm nhẹ, hãy nhớ

1. Giảm khoảng một nửa cường độ: chơi ít ván hơn, đánh chậm lại, ưu tiên giữ cầu qua lại thay vì đập mạnh. Nếu bình thường bạn chơi 2 tiếng, hôm nay 45 phút đến 1 tiếng là đủ.
2. Khởi động kỹ hơn thường lệ: cơ thể đang mệt nên cần thời gian để làm nóng cơ và khớp.
3. Uống nước đều: cảm khiến cơ thể dễ mất nước hơn. Mang theo nước lọc hoặc nước điện giải, uống từng ngụm nhỏ giữa các ván.
4. Lắng nghe cơ thể: chóng mặt, tim đập nhanh bất thường, khó thở hay tức ngực là tín hiệu phải dừng ngay, không cố đánh nốt ván.
5. Cẩn thận với thuốc cảm: một số thuốc chống nghẹt mũi có thể làm tim đập nhanh, còn thuốc chống dị ứng dễ gây buồn ngủ, phản xạ chậm. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng hoặc hỏi dược sĩ nếu không chắc.
6. Giữ ấm sau khi chơi: mang áo thay, lau khô mồ hôi và tránh ngồi ngay dưới điều hoà hay quạt khi người còn ướt.

Đừng quên những người chơi cùng bạn

Cảm thông thường lây qua giọt bắn và tay chạm vào đồ dùng chung. Trên sân, bạn dùng chung quả cầu, quả bóng với ba người khác, đứng gần nhau khi đánh đôi, đập tay chúc mừng sau mỗi điểm và ngồi chung ghế chờ lượt. Với người chơi vãng lai, mỗi buổi lại gặp những người khác nhau, nên một người đang cảm có thể lây cho cả sân.

Nếu vẫn quyết định đi, hãy giữ phép lịch sự tối thiểu:

• Báo trước với chủ sân và đồng đội rằng bạn đang hơi cảm.
• Mang khăn giấy riêng, che miệng khi ho, hắt hơi và bỏ khăn đúng chỗ.
• Rửa tay hoặc dùng dung dịch sát khuẩn trước và sau khi chơi.
• Không dùng chung chai nước, khăn hay đập tay; thay bằng chạm vợt.

Còn nếu đang ho nhiều, hắt hơi liên tục hoặc nghi ngờ mình bị cúm, nghỉ một buổi là cách tôn trọng người chơi cùng tốt nhất.

Khi nào nên nghỉ chơi hẳn và đi khám?

Hãy ở nhà nghỉ ngơi, và đi khám nếu bạn có một trong các dấu hiệu sau:

• Sốt, ớn lạnh hoặc đau nhức toàn thân.
• Ho nhiều, ho có đờm, khò khè, khó thở hoặc tức ngực.
• Đau tim, hồi hộp, tim đập không đều kể cả khi nghỉ.
• Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, dễ mất nước.
• Triệu chứng kéo dài quá 7–10 ngày hoặc ngày càng nặng hơn.

Bạn đang có bệnh tim mạch, hen suyễn hay bệnh mạn tính khác? Hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi vận động trong lúc ốm, kể cả khi chỉ cảm nhẹ.

Quay lại sân sau khi khỏi cảm

Hết triệu chứng không có nghĩa là cơ thể đã hồi phục hoàn toàn. Nếu bạn nghỉ vì sốt hoặc triệu chứng dưới cổ, hãy đợi ít nhất 24–48 giờ không sốt (mà không cần dùng thuốc hạ sốt) rồi mới quay lại. Buổi đầu tiên nên chơi nhẹ, khoảng một nửa thời gian và cường độ quen thuộc; nếu cơ thể đáp ứng tốt thì tăng dần trong vài buổi tiếp theo. Mất một tuần để lấy lại phong độ vẫn tốt hơn nhiều so với đổ bệnh lại sau một trận cầu quá sức.

Bận ốm không đi được? Nhượng lại slot sớm

Nếu đã đặt slot mà quyết định nghỉ, hãy báo cho chủ sân càng sớm càng tốt để họ kịp tìm người thay. Trên Vãng Lai, bạn có thể huỷ slot đã đặt trước hạn huỷ mà chủ bài đặt ra, hoặc nếu là chủ sân thì đăng bài pass sân để nhượng lại cho người khác thay vì bỏ trống. Khi đã khoẻ hẳn, chỉ cần mở ứng dụng, xem bản đồ các sân đang tuyển quanh mình và đặt lại một kèo nhẹ nhàng để khởi động lại.

Tóm lại: cảm nhẹ với triệu chứng trên cổ thì có thể chơi nhẹ, còn sốt hoặc triệu chứng dưới cổ thì nghỉ. Sân vẫn còn đó, kèo vẫn còn nhiều, sức khoẻ của bạn và những người chơi cùng mới là điều quan trọng nhất.

Lưu ý: bài viết chỉ mang tính tham khảo cho người chơi thể thao phong trào, không thay thế lời khuyên của bác sĩ. Nếu không chắc về tình trạng sức khoẻ của mình, hãy hỏi ý kiến nhân viên y tế.